آتش طبقات و دركات ديگر بزرگتر باشد و آتش دنيا به نسبت با آتش آخرت خردتر باشد پس حال اين بدبخت در دوزخ چنان باشد كه نميرد تا از عذاب برهد و زنده نشود زندگانئى كه وى را در آن راحتى باشد . [ سوره الأعلى ( 87 ) : آيات 14 تا 19 ] قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى ( 14 ) وَ ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى ( 15 ) بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا ( 16 ) وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى ( 17 ) إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى ( 18 ) صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى ( 19 ) از چنين آتشى و دوزخى فلاح يافت و ظفر آن كسى كه در دنيا پاكيزه شود از شرك بگفتار « لا إله إلّا اللّه » و باعمال صالحه و ورع و پرهيزگارى از آنچه خداى حرام گردانيده است و گفته‌اند كه : طهارت كند براى نماز و نام خداى برد پس آنگه نماز كند از نمازهاى پنجگانه . بعضى از مفسّران گفتند : زكات بدهد يعنى زكات فطر و نام خداى برد يعنى در راه مصلّى كه ميرود پس نماز كند يعنى نماز عيد فطر . و گفته‌اند كه : اين تأويل ضعيف است براى آنكه اين سوره مكّى است و در مكّه فرض زكات فطر و نماز عيد نبود « 1 » . جابر بن عبد اللّه انصارى گفت : معنى اين آيت از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پرسيدم گفت : [ تَزَكَّى ] آن باشد كه ايمان آرد و بشهادتين اقرار دهد [ فَصَلَّى ] يعنى نماز كند و بر پنج نماز محافظت نمايد . آنگه حقّ تعالى بر سبيل ملامت گفت كه : « 2 » نه شما روى بآخرت نمىآريد و از بهر وى كار نميكنيد حيات دنيا و زندگانى دنيا ايثار و اختيار ميكنيد بر زندگانى آخرت و از زندگانى آخرت بىخبر و غافليد و نميدانيد كه آخرت بهتر است و باقىتر ؛ اين فانى است و آن باقى ؛ راوى خبر « 3 »

--> ( 1 ) - مولى فتح اللّه ( ره ) گفته : « و عدم وجوب نماز عيد و زكات در مكّه منافات ندارد با آنكه سوره مكّى باشد زيرا كه محتمل است كه اوايل سوره در مكّه نازل شده باشد و آخر آن در مدينه » . ( 2 ) - بيضاوى گفته : « خطاب باشقياست التفاتست يا بر طريق اضمار [ قل ] يا خطاب بجميع مردمانست چه اغلب ايشان به جهت علايق دنيا از آخرت محروم ميمانند » . ( 3 ) - مراد به « راوى خبر » عرفجة الاشجعى است چنان كه ابو الفتوح ( ره ) گفته : « عرفجة الاشجعى گفت : روزى بنزديك عبد اللّه مسعود بوديم ( تا آخر ) » و ترجمهء « عرفجة الاشجعى » در اسد الغابه ( ج 3 ؛ ص 400 - 401 ) و در ساير كتب نيز مذكور است و سيوطى در الدرّ المنثور آورده ( ج 6 ؛ ص 340 ) : « و أخرج ابن جرير و ابن المنذر و الطبرانىّ و البيهقىّ فى شعب الايمان عن عرفجة الثقفىّ قال استقرأت ابن مسعود [ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى ] فلمّا بلغ ( تا آخر حديث ) » ؛ طالب دقّت خودش بتحقيق در اين موضوع بپردازد .